Jaki olej jest najzdrowszy? W tym artykule wyt┼éu┼Ťci┼éem oleje i t┼éuszcze, kt├│rych u┼╝ywam w kuchni i kt├│re ÔÇö wedle mojej najbardziej aktualnej wiedzy ÔÇö uchodz─ů za najzdrowsze.

ÔśŁ´ŞĆ MIT #1 T┼éuszcze nasycone, g┼é├│wnie zwierz─Öce przyczyniaj─ů si─Ö do rozwoju chor├│b serca. Najnowsze badania pokazuj─ů, ┼╝e odradzanie spo┼╝ywania t┼éuszczy pochodzenia zwierz─Öcego i odzwierz─Öcego opiera si─Ö na zdezaktualizowanych przes┼éankach.

Diety wysokot┼éuszczowe takie jak dieta ketogeniczna (czy jej polski protoplasta z lat 90ych – dieta Kwa┼Ťniewskiego) s─ů obecnie zalecane jako diety prozdrowotne i ÔÇö co istotne ÔÇö jako diety wspieraj─ůce procesy zdrowienia. Zgodnie z moj─ů aktualn─ů wiedz─ů, zalecenia radykalnego ograniczania t┼éuszcz├│w nasyconych mo┼╝emy w┼éo┼╝y─ç mi─Ödzy bajki (zaraz obok bajek o cholesterolu i szkodliwym mi─Ösie).

Tutaj wa┼╝na rzecz: kwestia zr├│wnowa┼╝enia. Warto zadba─ç o r├│wnowag─Ö wzgl─Ödem nienasyconych kwas├│w t┼éuszczowych, o czym opowiada m.in. dr Bartek Kulczy┼äski na swoim kanale YouTube. Jak s┼éusznie zauwa┼╝a dietetyk Mateusz Ostr─Öga, nie ma produkt├│w zawieraj─ůcych tylko t┼éuszcze nasycone. Najbli┼╝ej tego jest olej kokosowy. Cz─Östo my┼Ťlimy tak o t┼éuszczach zwierz─Öcych. Tymczasem t┼éuszcz wo┼éowy czy smalec maj─ů wi─Öcej t┼éuszcz├│w jednonienasyconych ni┼╝ nasyconych. Podobnie jajka. Tymczasem mas┼éo, mimo przewagi t┼éuszcz├│w nasyconych tez dostarcza solidnej porcji kwas├│w jednonienasyconych.

Kuchni biohakera. Jaki olej jest najzdrowszy

Moje ulubione tłuszcze w kuchni. Krótka lista:

ÔŁîTych t┼éuszczy nie u┼╝ywam nigdy:

  • olej rzepakowy
  • olej s┼éonecznikowy
  • margaryna
  • mixy mas┼éa z utwardzonymi olejami

Masło. Ghee/masło klarowane

Mmm. Mase┼éko. Jak mawia┼éa w moim dzieci┼ästwie ekspedientka jednego ze sklep├│w spo┼╝ywczych, najlepsze mas┼éo jest tylko krowie┼äcze. I to takie z niepasteryzowanej ┼Ťmietany, jakie robi┼éa moja babcia na wsi. Takie kupuje u przekupy na placu mirowskim w Warszawie (spod lady!:) lub zamawiam z dostaw─ů do domu z Manufaktury Dobra. Ghee to w 100% czysty t┼éuszcz ma┼Ťlany, kt├│ry zosta┼é pozbawiony wody. W por├│wnaniu z klasycznym mas┼éem jest lepiej strawne, nie zawiera laktozy ani kazeiny.

Dodaj─Ö czubata ┼éy┼╝k─Ö do porannego gor─ůcego napoju. U mnie jest to rooibos lub kuloodpornego kakao z dodatkiem grzyb├│w (po zapoznaniu si─Ö z wynikami bada┼ä nad kakao na stronie ConsumerLabs, przerzuci┼éem si─Ö na to kakao ekologiczne. Je┼Ťli chodzi o dodatek grzyb├│w, szczeg├│lnej uwadze polecam dodaj─ůcego energii cordycepsa, o kt├│rym przeczytacie tutaj). Ale oczywi┼Ťcie ghee mo┼╝na dodawa─ç do klasycznej kawy kuloodpornej.

Je┼Ťli nie macie mo┼╝liwo┼Ťci ani ochoty klarowa─ç mas┼éa samodzielnie, to doskona┼éej jako┼Ťci ekologiczne Ghee znajdziecie po tym linkiem. Pochodzi z BIO mleka krowiego od kr├│w z wolnego wybiegu. Du┼╝y 760ml s┼é├│j jest znacznie bardziej op┼éacalny od zakupu pojemno┼Ťci 340ml. Oszcz─Ödzam ok 30z┼é, a samo ghee posiada d┼éugi okres przydatno┼Ťci do spo┼╝ycia mo┼╝e wi─Öc sta─ç w lod├│wce.

Smalec

Olaboga przecie┼╝ to SOR kardiologiczny! Same nasycone kwasy t┼éuszczowe i cholesterol! Niespodzianka ­čÖé W smalcu kwasy nasycone stanowi─ů mniejszo┼Ť─ç, oko┼éo 40%. I wcale nie zawiera du┼╝o cholesterolu ÔÇö oko┼éo 100mg w 100g. Smalec g─Ösi s┼éu┼╝y mi g┼é├│wnie do kr├│tkotrwa┼éego podsma┼╝ania na wolnym ogniu porannej jajecznicy (to jedyne sma┼╝one jad┼éo jakie znajduje si─Ö w moim jad┼éospisie). Do sma┼╝enia stosuj─Ö go naprzemiennie z olejem kokosowym. Czasem wjedzie jako smarowid┼éo na w┼éasne wypieki chlebowe. Do og├│rka kiszonego, po staropolsku. Kupuj─Ö smalec g─Ösi od lokalnego rolnika.

Oliwa z oliwek

Tutaj no brainer. T┼éuszcz, kt├│ry sk┼éada si─Ö g┼é├│wnie z kwas├│w jednonienasyconych, g┼éownie kwasu oleinowego. Dodatkowo przeciwutleniacze takie jak oleuropeina, witamina E oraz witamina K. Chroni cholesterol przed niekorzystnymi modyfikacjami w organizmie (np. utlenianiu). Staram si─Ö si─Öga─ç po ekologiczne oliwy wysokiej jako┼Ťci. Pomaga odt┼éuszczy─ç w─ůtrob─Ö i usprawnia prac─Ö uk┼éadu nerwowego. Te marketowe raczej omijam. Je┼Ťli chcecie zaoszcz─Ödzi─ç dodatkowe 20z┼é, ekologiczna oliwa z oliwek w zestawie z ekologicznym Ghee znajduje si─Ö pod tym linkiem.

Olej MCT

Tego oleju nie trzeba przedstawia─ç ludziom na keto oraz entuzjastom kawy kuloodpornej. U┼╝ywam go od kilku lat w┼éa┼Ťnie jako dodatek do porannego kuloodpornego kakao czy rooibos. I tutaj pojawia si─Ö g┼é├│wny zarzut: po co Ci ten odpad przemys┼éowy? S┼éuszna uwaga, bo przecie┼╝ jest to produkt mocno przetworzony w produkcji. Ale, ale. Ten olej jest wyj─ůtkowy ze wzgl─Ödu na swoje dzia┼éanie przeciwzapalne oraz oddzia┼éywanie na m├│zg. Upraszczaj─ůc, oleje MCT jest bezpo┼Ťrednim paliwem dla pracy m├│zgu. Natychmiastowa poprawa funkcji kognitywnych oraz paliwo dla mi─Ö┼Ťni. Dlatego warto wypr├│bowa─ç kuloodrporna kaw─Ö z MCT jako przedtrening├│wk─Ö. Na rynku jest du┼╝o pod┼éej jako┼Ťci olej├│w MCT z oleju palmowego, w plastikowych butelkach. Mam dwa sprawdzone ┼║r├│d┼éa tego oleju. S─ů to oleje od Dobropolskiego oraz od czeskiego BrainMarket. Oba w szkle i sztos jako┼Ťciowo.

Olej kokosowy

Przy okazji tego oleju zawsze wieje kontrowersj─ů. Jest przez wiele os├│b oskar┼╝any o zaburzanie profilu lipidowego. I jest w tym sporo prawdy. Tak, konsumpcja oleju kokosowego nieznacznie podnosi poziom frakcji cholesterolu LDL ale tak┼╝e podnosi st─Ö┼╝enie HDL, co sumarycznie ma neutralny wp┼éyw na uk┼éad kr─ů┼╝enia. Nie szkodzi wi─Öc zdrowiu. Ale te┼╝ nie wykazuje niezwyk┼éych w┼éa┼Ťciwo┼Ťci zdrowotnych jakie mu si─Ö cz─Östo przypisuje. Ze wzgl─Ödu na wysok─ů temperatur─Ö dymienia olej kokosowy jest dla mnie idealny do porannej jajecznicy na wolnym ogniu. Kupuj─Ö tylko olej kokosowy nierafinowany extra virgin. Tutaj ┼║r├│d┼éo produktu z certyfikatem eko w przyst─Öpnej cenie.

Olej z awokado

Awokado jest niesamowicie bogate w t┼éuszcz. Bogactwo kwasu oleinowego i zeaksantyny i luteiny dla zdrowia oczu. Bardzo lubi─Ö pokroi─ç sobie ten owoc do posi┼éku t┼éuszczowo-bia┼ékowego. Je┼Ťli chodzi o olej, to nie jest on t┼éoczony z pestek jak to ma miejsce w wi─Ökszo┼Ťci olej├│w ro┼Ťlinnych, ale z mi─ů┼╝szu. Co powoduje, ┼╝e olej ma smak samego awokado i pi─Ökny intensywnie zielony kolor. Zawiera zar├│wno chlorofil jak i karotenoidy, kt├│re maj─ů terapeutyczne oddzia┼éywanie na organizm. Bardzo cenny olej, kt├│rego u┼╝ywam do skropienia sa┼éatek. Kupuj─Ö w sklepach ze zdrow─ů ┼╝ywno┼Ťci─ů.

Honorowe wzmianki:

Olej z czarnuszki

Mimo tego, ┼╝e olej z czarnuszki ma niezbyt korzystny stosunek kwas├│w Omega 6 do Omega 3 to tego oleju u┼╝ywam dora┼║nie w stanach chorobowych oraz jesieni─ů i zim─ů profilaktycznie. Zawiera du┼╝o fitosteroli (przeciwutleniaczy), kt├│re w czarnuszce s─ů na wag─Ö z┼éota. Jednak prawdziwym z┼éotem jest tymochinon.

Przypisuje mu si─Ö dzia┼éanie antybakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwzapalne, przeciwhistaminowe i przeciwnowotworowe. Zmniejsza zapalenie dr├│g oddechowych i poprawia funkcjonowanie p┼éuc. Obni┼╝a poziomy cytokin prozapalnych takich jak IL-6 i tft-alfa. Olej z czarnuszki obni┼╝a stres oksydacyjny. Innymi s┼éowy olej z czarnuszki stosuj─Ö jako panaceum. To te┼╝ jeden z najlepszych prezent├│w dla kogo┼Ť kto ma tendencj─Ö do przezi─Öbie┼ä.

­čĺí W sytuacji przezi─Öbieniowej mieszam ┼éy┼╝k─Ö sto┼éow─ů miodu (najlepiej naw┼éociowy, spadziowy le┼Ťny, lipowy lub mniszkowy) lub mieszanki miodu z pierzga i propolisem od Paw┼éa z Big┼éoraju z ┼éy┼╝k─ů sto┼éow─ů oleju z czarnuszki. Do tego 20 kropli propolisu. I za┼╝ywam 2x dziennie. W newsletterze zapyta┼éem czytelnik├│w o najlepsze ┼║r├│d┼éa oleju z czarnuszki i polecili┼Ťcie dwie rodzinne olejarnie: Warmi┼äska Manufaktura oraz ┼╗ywe Oleje.

Olej lniany

To kolejny olej, kt├│ry stosuj─Ö od czasu do czasu. Zw┼éaszcza gdy najdzie mnie ochota na smarowid┼éo na bazie twarogu w┼éa┼Ťnie z dodatkiem oleju lnianego. Odznacza si─Ö wysoka zawarto┼Ťci─ů kwasu alfalinolenowego z rodziny kwas├│w Omega 3. Dodatkowo zestaw tokoferoli czyli silnych przeciwutleniaczy. Podobnie jak oliwa z oliwek dzia┼éa przeciwzapalnie, a wi─Öc jest cz─Ö┼Ťci─ů przeciwzapalnego stylu ┼╝ycia. R├│wnie┼╝ zmniejsza stopie┼ä st┼éuszczenia w─ůtroby. Tak┼╝e w przypadku tego oleju wybieram tylko produkt rzemie┼Ťlniczy, bezpo┼Ťrednio od producenta. Tutaj propozycja jednego z moich czytelnik├│w.  

­čĺí Bardzo wa┼╝ne. Olej lniany najlepiej spo┼╝ywa─ç kilkudniowy i ZAWSZE przechowywa─ç w lod├│wce. Zapomnijcie wi─Öc o oleju lnianym z marketowej p├│┼éki. Najlepiej poszuka─ç ma┼éej, lokalnej manufaktury lub wytw├│rcy albo ew. zaopatrzy─ç si─Ö w pras─Ö do olej├│w i t┼éoczy─ç sw├│j w┼éasny olej. Tak na marginesie, taki plan ma autor tego artyku┼éu. Stosuj─Ö naprzemiennie ┼Ťwie┼╝y olej lniany i olej z czarnuszki.

Warto te┼╝ przyjrze─ç si─Ö olejom z wiesio┼éka i og├│recznika, kt├│rych osobi┼Ťcie nie stosuj─Ö ale mam o nich dobre zdanie.

Olej ten olej! ÔŁîTych t┼éuszczy nie u┼╝ywam

Je┼Ťli ju┼╝ rozmawiamy o tym jaki olej jest najzdrowszy to wspomn─Ö tez o tym, kt├│rych t┼éuszczy nie u┼╝ywam bez wyj─ůtk├│w? Zdecydowanie do kub┼éa na odpady trafiaj─ů olej rzepakowy i olej s┼éonecznikowy. Zaraz za nimi lec─ů wszelkiej ma┼Ťci margaryny i smarowid┼éa typu mix. Mimo tego, ┼╝e ostatnimi laty technologia produkcji margaryn posz┼éa do przodu. Jednak ze wzgl─Ödu na dodatek oleju palmowego, rzepakowego czy s┼éonecznikowego, ich dzia┼éanie prozapalne ca┼ékowicie dyskwalifikuje margaryny i smarowid┼éa typu mix jako produkty przeznaczone do spo┼╝ycia. W kuchni biohakera ich nie znajdziesz.

W sporze mi─Ödzy krow─ů a chemikiem, zawsze stan─Ö po stronie krowy.

Wyprzedzaj─ůc wasze pytanie: ale jak to, przecie┼╝ po┼éow─Ö roku 2022 wsz─Ödzie tr─ůbi┼éo si─Ö o tym jaki to olej rzepakowy nie jest wspania┼éy? Ano tr─ůbi┼éo. Za grube hajsy producent├│w, o czym doskonale opowiedzia┼éa Beata Pawlikowska, kt├│rej r├│wnie┼╝ zaoferowano rol─Ö naganiacza na ten przetworzony, utleniony, pe┼éen glifosatu i pozosta┼éo┼Ťci rozpuszczalnik├│w syf. Koncertowo odm├│wi┼éa w tym video.

A wy, jakie macie topowe oleje? 

8 KOMENTARZE

    • Mo┼╝na, ale szkoda jej bogactwa sk┼éadnik├│w. Oliwa w wersji RAW a do podsma┼╝ania kr├│tkotrwa┼éego wspomniane w artykule ghee, smalczyk czy olej kokosowy.

      • Ja oliwe jem lyzka sto┼éowa 1-2x dziennie..smaze na niej mieso / jajka i miksuje z czosnkiem (2-4 z─ůbki czosnku) badz mieszam z kurkuma i pieprzem i oliwa.
        Ja nie zaluje oliwy.
        W Grecji czy we wloszech czy na Krecie jedna butelka ubywa w ciagu jednego tygodnia. Wiec cos jest na rzeczy.

  1. Moje topowe oleje
    To oliwa z oliwek, olej MCT, olej rybi te jem najcz─Ö┼Ťciej i do sta┼éej „suplementacji” stosuje) a mam maslo ghee i olej kokosowy do bulletproof coffee.
    I olej sezamowy tez stoi w lodowce i jem lyzke dziennie badz co drugi dzien.

    ostatnio chcialem olej MCT kupic po 2 butelki a nie bylo w sklepie.

    Kiedys kupilem w szklanej to sraczkę mialem. Potem w plastikowej sraczki nie mialem ale dziwny smak mial..a teraz innej marki w szklanej sraczki nie mam a jem od razu 2 lyzki stołowe.

  2. Olej rzepakowy reklamowali ze prozdrowotnych dietetyka nienazarty na swojej stronie i fscebooku….ja sie z nimi klocilem w sprawie oleju rzepakowego a oni swoje pisali i badaniami zarzucali
    Wejdz na facebooka i pisz na ich grupie jak znajdziesz ten temat o oleju rzepakowym…badz zapytaj sie na czy sma┼╝y─ç badz na czym nie sma┼╝y─ç. XD.

  3. A jak wygl─ůda to kakao kuloodporne..

    Ja do kawy dosypuje kakao raw ghee olej kokosywy olej mct cynamon i kardamon

    Ile tego kakao dajesz? Ile gram? Bo ja ostatnio waze nawet kakao (20g) i kawe (tez 20g).
    Posta na wage kuchenn─ů kubek i wsyp do niego kawy 20g to zobaczysz ile to jest.XD.

  4. Najsmaczniejszym i lepszym od oliwy z oliwy z oliwek jest olej rydzowy, zwany lniankowym (z lnianki). Polski. Tłoczony w tradycyjny sposób. Proszę zrobić research.;)

DODAJ KOMENTARZ

Wpisz sw├│j komentarz
Mam na imi─Ö...